تبلیغات
فرهنگ مجازی - کار از راه دور و حفظ محیط زیست در تهران
 
درباره وبلاگ


فرهنگ مجازی، عنوان درسی است که در مقطع دکترای ارتباطات دانشگاه تهران با تدریس دکتر سعیدرضا عاملی ارائه می‌شود. در وبلاگ این درس تلاش می‌شود نتایج پژوهش‌های کاربردی در موضوعات فرهنگ مجازی مطرح شود.

مدیر وبلاگ : مرضیه خلقتی
نویسندگان
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
فرهنگ مجازی
sherry turkle: If we're not able to be alone, we're going to be more lonely
صفحه نخست             تماس با مدیر           پست الکترونیک               RSS                  ATOM

حال تهران خوب نیست. حدود دو دهه است که به شکل جدی این را می‌دانیم اما تلاش‌هایمان برای کاهش آلودگی هوا چندان نتیجه بخش نبوده است. به نظر می‌رسد یکی از راهکارهایی که هنوز توجه به آن می‌تواند امید به تغییر این وضعیت را زنده نگه دارد توسعه برنامه‌ها و پروژه‌هایی مبتنی بر تکنولوژی های ارتباطی و اطلاعاتی است. یک پیشنهاد می‌تواند توسعه «کار از راه دور» باشد که نه تنها بخشی از ترافیک شهرها را می‌کاهد که در افزایش بهره‌وری نیروی کار به شرط اجرای درست آن مثمر ثمر خواهد بود.

 

آلودگی هوا

روزانه اخبار و اطلاعات فراوانی درباره آلودگی هوای تهران منتشر می‌شود و آنقدر این موضوع برای شهروندان تهرانی تکراری شده است که شاید انتشار آمارهای تکان دهنده حتی برای مسئولیت‌شناس ترین شهروندان تهرانی تنها ابراز تاسفی کوتاه به همراه داشته باشد و باز زندگی در میان دود و آلودگی ادامه دارد. در واقع بخش عمده مردم چاره‌ای جز زندگی در همین تهران آلوده نمی‌بینند زیرا تصور می‌کنند مزایا و فواید زندگی در این شهر آلوده بیش از هزینه‌های آن است. اگرچه گاهی این هزینه‌ها بسیار سنگین است و انواع بیماری‌های جسمی و روحی، سرطان ریه، مرگ و .. از مصادیق آن است.



در گزارش روز چهارشنبه 27 آبان همشهری آنلاین، حسین شهید زاده قائم مقام شرکت کنترل کیفیت هوای تهران تاکید کرده بود که «در پی آخرین بارش در تهران ایستگاه‌های ثبت كیفیت هوا نشان دادند كه تنها 40ساعت هوای شهر بهتر شده و پس از این زمان از هوای با شاخص پاك(كمتر از 50PPM) به هوای ناسالم برای همه(بیشتر از 150PPM) رسیدیم». در واقع حجم انتشار آلودگی و منابع آلاینده ها آنقدر زیاد است که بیش از این میزان نمی‌توان هوای سالم بعد از بارندگی‌ها داشت. او تاکید کرده بود که « بیش از 82درصد آلودگی هوای تهران ناشی از حمل ونقل در معابر شهر است» (1).

همچنین آمارها نشان می‌دهد که در سال 93، روزانه 8 تن ذرات معلق در نتیجه ترافیک تهران تولید می‌شود. سهم عمده این آلودگی به کامیون‌ها، موتورسیکلت‌ها و خودروهای سواری برمی‌گردد (2).

به گفته معصومه آباد رییس کمیته ایمنی و مدیریت بحران شورای شهر تهران، آمارهای وزارت بهداشت در سال 92 نشان می‌دهد که میزان مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا در سال 92، بیش از 4400 نفر بوده که به ازای هر 24 ساعت 12 نفر و هر دو ساعت یک نفر بر اثر آلودگی هوا مرده است و همین آمار در سال 93 مرگ 3000 شهروند تهرانی را نشان می‌دهد. او تاکید می‌کند که با وجود تمام اقدامات انجام شده به خصوص در حوزه توسعه خطوط ریلی اختلاف فاحشی در میزان هوای سالم در سه ماهه اول سال 94 دیده نمی‌شود. آباد با استناد به تحقیقات می‌گوید: خودروها ۷۵ درصد آلودگی هوا را به خود اختصاص داده اند و این در حالی است که در تهران بیش از ۳ میلیون خودرو و بیش از ۳ میلیون موتور سیکلت تردد دارند (3).

مساله وقتی نگران کننده تر می‌شود که بدانیم همین چند روز پیش ۱۱۰ هزار خودرو در طرح فروش خودرو به مردم واگذار شد. تابناک در گزارشی نوشته بود که «هر خودرو به ازای هر سفر شهری بیش از نیم كیلوگرم آلودگی هوا تولید می‌كند.حال اگر نیم كیلوگرم آلودگی هوا را در ۱۱۰ هزار خودروی فروخته شده ضرب كنیم به عدد ۵۵ میلیون گرم یا همان ۵۵ هزار كیلو گرم میرسیم كه این یعنی تولد یك فاجعه زیست محیطی». این موضوع متاسفانه نشاندهنده این است که هماهنگی و اولویت بندی واحدی در مسئولان حوزه‌های مختلف نظام برای حل مشکلات کشور و حل بحران‌ها وجود ندارد.

این گزارش در ادامه آمارهایی از وضعیت هوای تهران ارائه می‌کند: «طبق گزارش بانک جهانی در ایران سالیانه ۴۵۰۰۰ نفر بر اثر آلودگی هوا می‌میرند. در سال ۱۳۸۲، ۸۱۵۲ تهرانی به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست داده‌اند به طوری که فاصله سال‌های ۸۲ تا ۸۵، نه تنها از میزان مرگ بر اثر آلودگی هوا در تهران کاسته نشده، بلکه تنها در آبان ماه سال ۸۵، آلودگی هوای تهران به اندازه نیمی از تمام سال ۸۲ قربانی داشته است. به خاطر استنشاق هوای تهران ۹۹۰۰ نفر در سال ۸۴ به دلیل دو آلاینده NOx و PM۱۰ فوت کردند. آلاینده PM۱۰ به تنهایی در سال ۱۳۸۸ موجب مرگ ۶۲۰۰ نفر شده است. در اثر آلودگی هوا در کشور در سال ۱۳۸۹ حداقل ۴۰۰۰ نفر در اثر این آلودگی جان خود را از دست داده‌اند.  براساس مطالعات طرح جامع حمل‌ونقل و ترافیک شهر تهران، هر خودرو به ازای هر کیلومتر ۶۴گرم آلودگی تولید می‌کند. هر سفر شهری در این طرح در حدود ۹کیلومتر تعیین شده است. در واقع هر خودرو به ازای هر سفر شهری بیش از نیم کیلوگرم آلودگی هوا تولید می‌کند. هر موتورسیکلت نیز در شهر تهران به اندازه خودروهای شخصی آلودگی تولید می‌کند. با تکیه بر این مطالعات در تهران بیش از ۱۶میلیون سفر شهری انجام می‌شود و این به‌معنای آن است که در هر روز ۹هزار و ۲۱۶تن آلودگی وارد هوای پایتخت می‌شود» (4). 

از جمله راه کارهایی که می‌توان برای آلودگی هوای تهران در نظر داشت، ورود موتورسیکلت‌های غیربنزینی و خروج خودروهای فرسوده بالای 10 سال، کاهش تردد خودروهای كاربراتوری، الزام وسایل نقلیه دیزلی به نصب فیلتر دوده، انجام معاینه فنی از سوی خودروها و نظارت بر اجرای این طرح‌هاست اما در کنار همه این‌ها توجه به ظرفیت‌های فضای مجازی مانند شهر مجازی، دولت الکترونیک، کار از راه دور، آموزش از راه دور و ...از جمله طرح‌هایی هستند که می‌توانند به بهبود این وضعیت کمک کنند.

 

بهره وری نیروی کار در ایران


یکی از انتقاداتی که به نیروی کار در ایران می‌شود این است که ساعات اندکی از زمان اشتغال کارمندان ادارات صرف کار مفید می‌شود یا به عبارت علمی تر آن بهره وری نیروی کار پایین است. اگرچه بیکاری یکی از معضلات جامعه ایران است اما پایین بودن بازده نیروی کار نیز به مشکلات دامن می‌زند. یکی از دلایل این امر  این است که هدف در سیستم تاکید بر کیفیت خروجی و بازدهی کار نیروی انسانی نیست و نظارت کافی برای بازده بالا صورت نمی‌گیرد.

آمارهای ارائه شده از ساعات کار مفید در ایران غیر رسمی است، بر اساس همین آمار غیر رسمی در سال گذشته، میانگین کار مفید در ایران 15 دقیقه و حداکثر25 دقیقه است (5) اما به نظر می‌رسد حتی اگر آمارها چندان درست نباشد مشاهدات روزمره افراد در ادارات مختلف تائید کننده هدر رفت بخش مفیدی از ساعات کار است. مفید استفاده نکردن از ساعات کار از جمله مواردی است که بر کاهش شاخص بهره وری نیروی کار در ایران اثر می‌گذارد. البته این آمارها در دوسال اخیر اندکی بهبود یافته‌اند ولی در مجموع پایین هستند.

گزارش سازمان ملی بهره‌وری ایران در آبان ماه سال جاری نشان می‌دهد بهره‌وری نیروی کار در سال 1393 بیشترین میزان رشد را تجربه کرده با این حال هنوز با نقطه اوج خود در سال 1390 فاصله دارد و در سطحی پایین‌تر از سال 1389 قرار گرفته است و گزارش این شاخص‌ها در جدول زیر ارائه شده است: (6).



خصوصی سازی، افزایش ساعات کار مفید، افزایش انگیزه کار و تغییرات ساختاری در سازمان‌ها، به روز کردن امکانات و تکنولوژی‌ها از جمله مواردی است که در جهت افزایش بهره وری می‌تواند مورد توجه باشد.

در عین حال توسعه دولت الکترونیک، شهرمجازی و توجه به ظرفیت‌های کار از راه دور نیز می‌تواند به عنوان راه کارهایی برای افزایش ساعات مفید کار و افزایش بهره وری و رضایت شهروندان مورد توجه قرار گیرد.

 

کار از راه دور


در کنار راهکارهای فراگیر فضای مجازی مانند شهر مجازی و دولت الکترونیک برای بهبود مشکلات مطرح شده مانند فساد اداری، ترافیک شهری، آلودگی هوا، کاهش بهره وری نیروی کار در ادارات، ... می‌توان به «کار از راه دور» نیز توجه‌ای ویژه داشت.

کاز از راه دور یا دورکاری در واقع به معنی استفاده از ظرفیت‌های تکنولوژی‌های نوین ارتباطی و اطلاعاتی برای انجام مشاغل در محلی غیر از محل کار (با مفهوم سنتی) است. در دورکاری هم مفهوم مکان و هم مفهوم زمان دچار تغییراتی می‌شوند و فرد به شیوه انعطاف پذیر کارش را انجام می‌دهد.

 این کار می‌تواند در خانه، یا محیط‌هایی نزدیک به خانه شخص انجام شود که نیاز به حرکت به سمت محل کار و استقرار در یک مکان خاص نداشته باشد. تکنولوژی‌های مورد استفاده اغلب همان تلفن، ایمیل، کامپیوتر و مواردی از این دست است. همچنین از نظر زمانی فرد می‌تواند در زمانی انعطاف پذیر تر در کل شبانه روز یا صرفا بخشی از آن کارش را به انجام رساند.

یکی از نگرانی‌ها برای اجرای دورکاری در ایران این است که نکند همان استفاده غیرمفید از ساعات کاری که در ادارات رایج است زمانی که فرد در منزل اقدام به انجام کار می‌کند نیز وجود داشته باشد و تشدید شود. در پاسخ به این نگرانی باید گفت در دورکاری تاکید بر خروجی کاری است که از سوی فرد دور کار انجام می‌شود. در واقع شیوه نظارت و ارزیابی بازده مورد انتظار از فرد دورکار کاملا متفاوت است. مثلا از فرد می‌خواهند که بخش مشخصی از کار را در یک بازه زمانی مشخص انجام دهند و برای صاحب کار او اهمیت ندارد که در کجا، چه زمانی و چگونه این کار انجام می‌شود برای او مهم کیفیت خروجی است که دریافت می‌کند.

طرح‌های دورکاری در ایران اگرچه چندسالی هست که در سخنان مسئولان مورد اشاره قرار می‌گیرد اما عملا در بخش دولتی نتوانسته اجرایی شود. در حال حاضر دورکاری فقط در بخش خصوصی تاحدودی به انجام رسیده است. این در حالی است که انجام چنین طرح‌هایی در کنار طرح‌های دیگری مانند شهر مجازی و دولت الکترونیک می‌تواند تاثیرات قابل توجهی در کاهش آلودگی محیط زیست کلانشهر تهران داشته باشد.


گزارش‌های مورد استفاده:


1- عمر هوای پاک تهران؛ 40 ساعت پس از باران، (27 آبان 94)، همشهری آنلاین: 

http://www.hamshahrionline.ir/details/314369/

2- آمارتکان دهنده از آلودگی هوای تهران، (25 دی 93)، دنیای اقتصاد: http://www.donya-e-eqtesad.com/news/853834/

3- معصومه آباد با اشاره به آمار سال 92 عنوان کرد: هر 2 ساعت یک نفر بر اثر آلودگی هوا جان خود را از دست داده است، (5 آبان 94)، خبرگزاری مهر:‌ http://www.mehrnews.com/news/2951239/

4- شادی خودروسازان از فروش 110 هزار خودرو، (27 آبان 94)، تابناک: www.tabnak.ir/fa/news/548281/

5- سرانه پایین کار مفید، سنگلاخی در مسیر خروج از رکود اقتصادی/ وقتی جوانان بیکارند و شاغلین کار نمی‌‌کنند، (28 آبان 94)، باشگاه خبرنگاران جوان: http://www.yjc.ir/fa/news/5398109/

6-  صعود بهره وری پس از نزول دو ساله، (25 آبان 94)، دنیای اقتصاد:‌ http://www.donya-e-eqtesad.com/news/962816/





نوع مطلب : شهر مجازی، کار از راه دور، 
برچسب ها : دورکاری، کار از راه دور، آلودگی هوا، بهره وری، تهران،
لینک های مرتبط : صعود بهره وری پس از نزول دو ساله، گزارش باشگاه خبرنگاران از کاهش بهره وری نیروی کار، گزارش همشهری آنلاین درباره آلودگی هوا، گزارش دنیای اقتصاد از آمار آلودگی هوا، سخنان معصومه آباد درباره آمار مرگ و میر ناشی از آلودگی هوا، گزارش تابناک از اثرات فروش 110 هزار خودرو در آلودگی هوا،


دوشنبه 16 مرداد 1396 10:27
Simply want to say your article is as astounding. The clarity in your post
is simply great and that i could suppose you're an expert
on this subject. Well together with your permission allow
me to seize your RSS feed to keep up to date with forthcoming post.
Thank you 1,000,000 and please keep up the enjoyable work.
یکشنبه 15 مرداد 1396 08:44
Awesome article.
یکشنبه 8 مرداد 1396 05:53
I’m not that much of a online reader to be honest but your blogs really nice, keep it
up! I'll go ahead and bookmark your site to come back in the future.

All the best
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


 
 
برچسب ها
پیوندها
آخرین مطالب